Zwaar weer op komst: hoe om te gaan met de onvermijdelijke gevolgen van corona?

Joris Verhoof

Corona, Covid-19 of hoe we het virus ook noemen dat ons nu al een jaar in de greep houdt. Een jaar… Natuurlijk werd ons vanaf het eerste moment een dergelijk horrorscenario geschetst, maar niemand kon toch echt bevroeden dat het een dergelijk lange periode zou duren. In het begin hebben we dan ook vooral smakelijk gelachten om de vele grappen die werden gemaakt over onder meer de toiletrol-hamsterende-medemens, maar inmiddels is ons het lachen wel vergaan…

Op het moment van schrijven van deze bijdrage (begin maart) zitten we nog middenin de lock down, geldt de avondklok en krijgen ondernemers (waaronder kappers) weer voorzichtig wat ruimte om hun deuren te openen. Maar de toekomst blijft onzeker. Hoe lang nog? Wanneer is alles weer ‘normaal’?

Eén ding is zeker: er staan ons nog zware tijden te wachten. Weliswaar heeft het World Economic Forum (WEF) recent aangegeven dat wij dankzij onze geavanceerde digitale economie en goede sociale voorzieningen snel herstellen van financiële klappen en derhalve ook de coronacrisis naar verwachting snel te boven zullen komen (we nemen – na een aantal Scandinavische landen – de vierde plaats in), maar dat er nog het nodige op ons af gaat komen, moge duidelijk zijn.

Corona raakt de ene branche of beroepsgroep harder dan de andere. Sterker, sommige branches varen er zelfs wel bij. Maar met name bedrijven die geconfronteerd zijn met een gedwongen sluiting of bijvoorbeeld sterk afhankelijk zijn van de (internationale) reisbranche hebben het vaak zwaar te halen. En dan is alle hulp welkom! Op sociaal-maatschappelijk vlak, maar uiteraard ook (en misschien wel vooral) op financieel vlak.

Er zijn vanaf het eerste moment diverse tegemoetkomingen in het leven geroepen om ondernemers bij te staan, zoals loonkostensubsidies, tegemoetkomingen in de vaste lasten en uitstel van betaling van belastingen. De eerste twee betreffen daadwerkelijke tegemoetkomingen die – mits je aan de voorwaarden voldoet – niet te hoeven worden terugbetaald, maar de laatste betreft slechts uitstel. En het is met name de term ‘uitstel’ die me zorgen baart. Het geld zal immers ooit moeten worden terugbetaald.

Evenals bij de kredietcrisis (of: bankencrisis) vervult de belastingdienst bij deze crisis een belangrijke rol. Ze zijn ondernemers zeer ter wille en denken volop mee met de uitdagingen waar ondernemend Nederland voor staat. Direct vanaf het begin kwamen ondernemers min of meer automatisch in aanmerking voor 3 maanden uitstel van betaling van nagenoeg alle belastingschulden en ook over een eventuele verlenging van deze 3 maanden werd in de praktijk niet al te lastig gedaan. En als kers op de taart mag de opgebouwde belastingschuld over een periode van 36 maanden worden terugbetaald. Een ongekend lange termijn. Bovendien hoeft terugbetaling pas plaats te vinden met ingang van 1 oktober 2021 en naar verwachting zal die datum nog wel worden opgerekt naar later (zie verderop in deze bijdrage).

Als accountants- en advieskantoor hebben wij natuurlijk nagenoeg dagelijks te maken met de belastingdienst. Wij ontvingen doorgaans per dag meer blauwe brieven dan dat iemand verjaardagswensen ontvangt op diens verjaardag. Voor veel mensen een schrikbeeld, maar voor ons de dagelijkse gang van zaken. Wij raken dan ook niet snel in paniek van een stapeltje blauwe brieven. En het moet gezegd: wij ervaren de houding van de belastingdienst en diens ambtenaren als zeer coöperatief en meedenkend. Dat mag ook wel eens gezegd worden.

Dankzij de diepe zakken van de overheid zijn veel ondernemers tot dusver behoed voor een faillissement. Toch kan het staatsinfuus niet voorkomen dat een verwoestende faillissementsgolf het land op enig moment overspoelt, aldus experts. De verwachting is dat deze golf ons in het vierde kwartaal van dit jaar zal bereiken. De komst van het vaccin betekent namelijk dat de steunpakketten worden afgebouwd en de belastingdienst langskomt terwijl pre-coronaomzetten nog uitblijven. Ook wordt het veranderde consumentengedrag vaak aangehaald als oorzaak van de te verwachten faillissementsgolf. Bedrijven zullen zich soms moeten heruitvinden.

Belangrijk is dat u in gesprek blijft, mocht uw onderneming onverhoopt in zwaar weer terecht komen. Met uw financiers, met leveranciers, met afnemers, met de belastingdienst. Te vaak kiezen ondernemers ervoor om hun kop in het zand te steken. Struisvogelgedrag. Vaak niet bewust, maar veelal vanuit schaamte of hulpeloosheid. Probeer juist verbinding te zoeken met mensen die iets voor je (kunnen) betekenen: vrienden, familie, adviseurs. De grootste valkuil is het zélf op willen lossen van de problemen. Dat hoeft niet. Samen staan we sterker. Ook dat heeft de coronacrisis helder over het voetlicht gebracht: in tijden van crisis is de saamhorigheid enorm. Maak daar gebruik van.

En mocht het onverhoopt toch de verkeerde kant op gaan, neem dan tijdig voorsorteermaatregelen. Zorg ervoor dat zakelijk en privé strikt gescheiden blijven. Dat houdt bijvoorbeeld in dat de onderneming geen geld te vorderen heeft op privé, maar ook dat je er als uiterste reddingspoging geen geld vanuit privé in stopt. Dat geld zie je bij een faillissement immers nooit meer terug.

Ook kan het herstructureren van uw bedrijfsactiviteiten zinvol zijn. Sinds het uitbreken van het coronavirus kiezen steeds meer ondernemers ervoor hun bedrijf in de vorm van een BV uit te oefenen. Weliswaar wordt het verleden daarmee niet uitgewist en blijft u in privé verantwoordelijk (en aansprakelijk) voor tijdens het bestaan van de eenmanszaak (of VOF) ontstane schulden maar voor de toekomst kan een BV zeker zinvol zijn. Mits goed ingericht en onderhouden kan er een duidelijke grens worden getrokken tussen zakelijk en privé. Mede ook door de alsmaar dalende tarieven in de vennootschapsbelasting komt het omslagpunt van eenmanszaak of BV steeds lager te liggen. Bespreek het onderwerp eens met uw adviseur.

Inmiddels heeft het Ministerie van Financiën bij monde van demissionair Staatssecretaris Vijlbrief aangegeven dat de regels rondom het terugbetalen van de belastingschulden mogelijk versoepeld worden. Dit om te voorkomen dat bedrijven na de crisis opnieuw in de financiële problemen komen. Hij wil de komende maanden 3 mogelijke versoepelingen bestuderen. Daarbij gaat het in de eerste plaats om een verschuiving van de begindatum van 1 oktober naar een later moment. Ook denkt hij erover de maximale afbetalingstermijn te verlengen van drie jaar naar langer. Ten slotte overweegt hij de rente die de Belastingdienst in rekening brengt te verlagen.

Kwijtschelding van belastingen is voor Vijlbrief echter niet aan de orde. Kortom, mogelijk wel uitstel maar geen afstel. Ervaring leert overigens dat in individuele gevallen er altijd overleg mogelijk is. Ook over kwijtschelding. Maar daar zal dan slechts in uitzonderingsgevallen sprake van kunnen zijn. Het vetrekpunt zal zijn dat de openstaande belastingschulden in haar geheel dienen te worden terugbetaald.

Kortom, we gaan roerige tijden tegemoet. Zorg dat u er zoveel als mogelijk klaar voor bent. Laat u zich derhalve tijdig bijstaan. Alleen samen krijgen wij immers corona (en de naweeën ervan) onder controle!

Kortom, we gaan roerige tijden tegemoet. Zorg dat u er zoveel als mogelijk klaar voor bent. Laat u zich derhalve tijdig bijstaan. Alleen samen krijgen wij immers corona (en de naweeën ervan) onder controle.

Joris Verhoof